انواع روش های حفاری نفت (مراحل استخراج چاه نفت)

حفاری نفت، فرایندی است که به وسیله حفر چاه پس از اکتشاف نفت با شناسایی هیدروکربن توسط زمین شناسان در محل انجام می گیرد. عملیات حفر چاه و نهایتا استخراج نفت (Oil Drilling Operation) حساس ترین و پیچیده ترین مرحله در بهره برداری از ذخایر طبیعی نفت و گاز زمین می باشد.

این عملیات اکتشافی مهم، به کمک زمین شناسان متبحر و با تجربه آغاز می گردد. علم زمین‌ شناسی نفت، از شاخه های مرتبط با علوم ژئوفیزیک، دیرینه ‌شناسی یا فسیل شناسی، سنگ‌ شناسی و همچنین رسوب ‌شناسی می ‌باشد. زمین ‌شناسان باید بتوانند هم سطح زمین و هم قسمت های زیر زمین را به طور همزمان مورد مطالعه قرار دهند.

پس از اکتشاف و بررسی مکان های نفت خیز، مهم ترین مرحله، عملیات حفاری چاه نفت به کمک دستگاه های حفاری پیشرفته می باشد. این مرحله توسط مهندسین کارآزموده حفاری سنگ مدیریت و اجرا می گردد. حفر چاه نفت به کمک حفاری زمین جهت اکتشاف و استخراج نفت خام ایجاد می گردند. در بیشتر چاه ‌های نفت در جهان، معمولا علاوه بر نفت خام، مقداری گاز طبیعی و آب شور نیز یافت می گردد.

این در حالی است که در چاه های گاز طبیعی نفتی یافت نمی گردد. اولین چاه نفت جهان در قرن ششم در کشور چین حفر شد. چینی ‌ها برای حفر این چاه نفت از چوب های بامبو استفاده می کردند. حفر چاه از طریق اتصال مته به تیرهایی از جنس بامبو انجام می گرفت و سپس نفت حاصل از آن نیز با لوله های توخالی بامبو حمل می شد. چاه مذکور دارای عمقی حدود ۲۴۰ متر یا ۸۰۰ فوت بود. نفت تولید شده در این عملیات حفاری نفت جهت کاربردهای اولیه از جمله روشنایی و گرمایش مورد استفاده قرار می گرفت.

پیشنهاد مطالعه: آرمیکو در مقالات صفر تا صد خدمات حفاری را شرح داده است.

سکوی حفاری نفت

مراحل عملیات حفاری و استخراج نفت

باید بدانیم عملیات اکتشاف و استخراج چاه ‌های نفت طی مراحل زیر انجام می گیرد:

  • نقشه ‌برداری و شناسایی مخازن نفت دارای صرفه اقتصادی بالا
  • حفاری سنگ ‌های پوششی قسمت های بالایی مخزن نفت
  • مهار و کنترل مخزن هیدروکربنی
  • بهره برداری و استخراج نفت از مخزن
  • اتمام ذخیره نفت و گاز مخزن و پایان عملیات تولید
مطلب پیشنهادی: پس از خواندن این مقاله، تجهیزات حفاری چاه نفت را به طور کامل خواهید شناخت!
تاریخچه حفاری نفت

تاریخچه حفاری نفت

درطول تاریخ و با گذشت زمان، روش‌های متفاوتی برای اکتشاف و حفاری نفت به ‌کار برده شده است. گفته می شود در کشور آمریکا برای اکتشاف نفت به گورهای سرخپوستان نقب می‌زدند و سپس افرادی برای دستیابی به نفت در بستر رودخانه‌ ها به کند و کاو می پرداختند. پس از آن نیز جستجو در تاقدیس ها یکی از راه های مبتدی و معتبر کشف و استخراج نفت، در طی سال های گذشته محسوب می شد. سپس در اوایل قرن بیستم اکتشاف نفت بر اساس نقشه ‌برداری سطحی از تاقدیس ها بود. در اواسط سال ۱۹۲۰، با بهره گیری از روش ‌های ژئوفیزیکی، مرحله جدیدی از اکتشاف نفت در جهان آغاز گردید.
استفاده از روش ‌های لرزه‌ای و گرانشی در کشف، استخراج و حفاری نفت گنبدهای نمکی سواحل خلیج مکزیکو در ایالات متحده نیز از دیگر پیشرفت ها در این زمینه بوده است. پس از آن و در سال‌های بعد روش‌هایی از جمله چاه نگاری الکتریکی، چاه نگاری صوتی و پرتوزایی و سپس عکس برداری هوایی مخصوصا در مناطق عاری از پوشش گیاهی از روش های مرسوم و رایج در شناسایی و بهره برداری از مناطق نفت خیز بوده است.

اولین چاه اکتشافی نفت در دهه 1745 میلادی در کشور فرانسه حفاری شد. همچنین اولین چاه استخراج نفت خام در جهان توسط کلنل دریک در سال 1859 میلادی در ایالت پنسیلوانیا ایجاد گردید. این نفت که در دهه 1880 در رسوبات دریایی پنسیلوانیا کشف و مشاهده گردید، هیچ ارتباطی با ساختارهای طاقدیسی نداشت.

با مطالعه و تحقیق در این زمینه، مشخص شد که تجمع نفت و ایجاد نفتگیر به دلیل تغییر ساختار رسوبات بوده و در نتیجه ذخایر نفت می‌توانند در بخش های غیر چین خورده هم وجود داشته باشند. این مشاهده، باعث ورود مفهوم جدید نفتگیرهای چینه‌ ای به حوزه مفاهیم نفت گردید. تا اواسط دهه 1920 استفاده از نقشه های سطحی و بررسی تاقدیس ها از مهمترین و رایج ترین ملزومات اکتشاف نفت محسوب می شد و یافتن نفتگیرهای چینه‌ای به ندرت اتفاق می افتاد.

پیشنهاد آرمیکو: تابحال در مورد نحوه خرید معدن و استخراج معدن خوانده‌اید؟ در آرمیکو آن را از دست ندهید.

به تدریج و با گسترش استفاده از روش های جدیدی مانند مغناطیس سنجی، گرانی سنجی و همچنین مطالعات لرزه‌ای، اکتشاف، حفاری و نیز استخراج نفت وارد مرحله نوینی گردید. این امر،باعث میسر و آسان شدن پی بردن به آنومالی‌ها و ساختارهای زیرسطحی غیرقابل مشاهده زمین شد. این فناوری ها در مسیر رسیدن به یک شمای کلی از ساختارهای زیرسطحی زمین کمک شایان توجهی می کنند.
می دانیم انجام این مراحل مطالعاتی و مقدماتی پیش از شروع یک عملیات حفاری نفت ضروری می باشد. گفته می شود مطالعات ژئو فیزیکی درون چاهی برای اولین بار در کشور فرانسه به منظور اندازه‌ گیری و بررسی میزان تخلخل و اشباع شدگی آب انجام شد. در دهه ۱۹۶۰، پیشرفت شاخه ‌های گوناگون علوم زمین شناسی نظیر میکروپالئونتولوژی و همچنین ارائه مدل های رخساره‌ ای و… تاثیر شگرفی در اکتشاف و استخراج نفت داشت. از دهه 1980 به بعد، معرفی نرم افزارهای مختلف کامپیوتری در این راستا باعث توسعه و پیشرفت عملیات اکتشافی نفت شده است. این نرم افزارها باعث اکتشاف هر چه راحت تر، سریع تر و مطمئن تر هیدروکربن‌ها می گردند.

ماله پیشنهادی: حفاری چیست؟

تحولات اولیه حفاری نفت

وقوع انقلاب صنعتی منجر به افزایش تقاضا برای سوختی ارزان تر و پرکاربردتر از زغال سنگ گردید. این تقاضا منجر به کشف و حفاری معروف نفت توسط سرهنگ ادوین دریک در سال 1859 در پنسیلوانیا شد که اولین چاه تجاری حفر شده در آمریکای شمالی است. اولین چاه های مدرن نفتی با استفاده از یک سیستم کابلی حفر شدند. در دهه ۱۹۰۱ مشهورترین چاه نفت حفر شده در میدان نفتی Spindletop واقع در جنوب شرقی تگزاس، حفر گردید. موفقیت این پروژه در محبوبیت سیستم چرخشی تأثیرگذار بود و خیلی زود به روش مورد قبول جهانی برای حفر چاه تبدیل شد. به موازات ورود سیستم چرخشی، دیگر فناوری های کلیدی نیز در این زمینه توسعه یافتند.

مطالعه بیشتر: یکی از بهترین تولیدکننده‌های کمپرسور در حال حاضر اطلس کوپکو می‌باشد. آرمیکو نمایندگی رسمی این کمپانی در ایران است.

تجهیزات حفاری نفت

انواع قطعات و تجهیزات حفاری نفت

تجهیزات حفاری نفت به دو دسته تجهیزات برون چاهی و سرچاهی و تجهیزات درون چاهیDown Hole Equipment تقسیم می شوند.

تجهیزات برون چاهی و سرچاهی

تجهیزات برون چاهی و سرچاهی شامل موارد زیر می باشند:
  • تاج دکل
  • Derrick
  • پایه‌ های دکل Subbase
  • بالابر برقی Drawworks
  • میز دوارRotary table
  • پمپ گل Mud Pumps
  • موتورهای برقی Power Generator
  • فورانگیرهای نفت velling
  • Traveling Block
  • بالابر هیدرولیکی Top Drive
  • Kelly
  • شیر اصلی ایمنی سرچاهی

تجهیزات درون چاهی

تجهیزات درون چاهی که در حفاری نفت مورد استفاده قرار می‌گیرند شامل تجهیزات زیر هستند:

مته های حفاری Drill Bits

مته‌های حفاری در دو دسته‌ زیر تقسیم بندی می‌ شوند:

  • مته ‌های کاجی Drag Bits
  • مته ‌های الماس

قطر مته های الماسی بین ۸ تا ۱۲ اینچ متغیر بوده و به دو دسته Polly Crystalline Diamond (pcd) و مته ‌های الماسی مصنوعی (TSP) تقسیم می شوند.

  • Pup joint
  • لوله‌ های حفاری Drill Pipe
  • لوله های حفاری سنگینHeavy weight Drill pipe
  • کلارهای حفاریDrill Collar
  • لوله‌ های جداره گذاری casing
  • لوله های آویز Liner
  • لوله های مغزی عبور نفت و گازTubing :

از این لوله ها پس از اتمام حفاری نفت جهت تکمیل چاه برای استخراج نفت از لایه نفتی استفاده و بهره برداری می گردد. این لوله ها عموما دارای قطر کمتری نسبت به لوله های آویز هستند و بین لایه نفتی و سطح زمین نصب می شود. لوله های مغزی به صورت سوراخ دار یا بدون سوراخ موجود می باشد. کاربرد سوراخ ها، عبور دادن سیال از لایه نفتی به داخل لوله های مغزی و رساندن آن به سطح زمین می باشد.

موتورهای درون چاهی PDM

این نوع موتورها در حفاری انحرافی کاربرد داشته و جهت ایجاد سوراخ در سازند استفاده می شوند. موتورها با فشار گل حفاری کار می کنند.

لوله ‌های جداری Casing Types

این لوله‌ ها جهت جلوگیری از ریزش سازندهای ‌سستی که در حین حفاری با آن‌ها برخورد می کنیم، مورد استفاده قرار می گیرند.

لوله های حفاری (Drilling Pipe)

این لوله ها، از پرکاربرد ترین تجهیزات حفاری هستند و در اندازه های مختلف بسته به وضعیت دکل مورد استفاده قرار می گیرند.

Jar Drill

جار حفاری که در قسمت ساق (BHA) به کار گرفته می‌شود و جهت آزادسازی لوله ‌های داخل چاه از آن استفاده می گردد.

Drill Collar

این قطعه، نقش بسیار مهمی در حفاری نفت دارد و به دلیل سنگین بودن آن، موجب افزایش وزن و بالا رفتن سرعت عملیات می گردد.

مطلب پیشنهادی: استفاده از بیل مکانیکی یکی از پرطرفدارترین ابزارهای حفاری می‌باشد.

روش های حفاری نفت

روش های حفاری چاه نفت

اصولا مکانیزم حفاری نفت بدین گونه است که صفحه دوار به موتور متصل بوده و با چرخش آن، Kelly و سپس لوله های حفاری دوران می کنند. حرکت چرخشی لوله ها، به مته که به انتهای آخرین لوله متصل است، منتقل می گردد و باعث خرد شدن سنگ و کندن زمین می شود. با افزایش عمق چاه، وجود گل حفاری به تنهایی برای جلوگیری از ریزش دیواره چاه کافی نمی باشد.

بنابراین از جداره (Casing) که به صورت لوله های فولادی محکم می باشد، استفاده می شود که به وسیله سیمان به دیواره چاه متصل می گردد. با افزایش ارتفاع رشته لوله حفاری، امکان انحراف لوله از حالت عمودی و مرکز چاه و در نتیجه خمش یا پیچش آن وجود دارد. بهترین اقدام در این هنگام، استفاده از طوقه اطراف لوله اصلی می باشد.

مطلب پیشنهادی: حفاری پودری چیست

با پیشروی عملیات و عمیق تر شدن چاه، باید به طول رشته لوله حفاری افزوده شود. برای این کار رشته لوله توسط بالابر به بالا کشیده می شود و لولۀ فوقانی از Kelly جدا می گردد. سپس با افزودن لوله جدید عملیات ادامه می یابد. مته پس از مدتی، فرسوده شده و نیازمند تعویض است.

برای تعویض مته باید کل رشته لوله از چاه خارج گردد که فرایندی بسیار زمان بر می باشد. در صورت توخالی بودن مته، با هر بار خروج مته از چاه، مقداری از سنگ های کنده شده از چاه که داخل مته هستند خارج می گردند. زمین شناسان با مطالعه روی این سنگ های خارج شده، به خواص لایه تحت عملیات و همچنین میزان تخلخل و نفوذ پذیری سنگ در آن لایه پی می برند.

بیشتر بدانید: قبل از هرگونه عملیات حفاری و کنده‌کاری از کرگیری برای شناخت جنس خاک در عمق مورد نظر استفاده می‌شود.

مقاله پیشنهادی: حفاری چرخشی چیست؟

تکنیک حفاری عمودی چاه نفت

روش ابتدایی حفاری جهت دسترسی مستقیم به مخازن زیرزمینی، حفر عمودی می باشد. در گذشته، حفاری عمودی، تنها روش استخراج نفت و گاز محسوب می شد. امروزه، به دلیل پیشرفت فناوری حفاری افقی و جهت دار، این متد، به روشی کمتر متداول جهت حفاری تبدیل شده است. چاه‌های عمودی به راحتی حفر می‌شوند و با نیاز به تجهیزات و نیروی کار کمتر، مقدار زیادی از هزینه ‌های اولیه را در هنگام عملیات کاهش می‌دهند. در مناطق وسیع تر، چاه‌های عمودی متعددی جهت تولید مؤثر نفت و گاز مورد نیاز است که می‌تواند اثر این صرفه‌جویی های اولیه را کمرنگ تر نماید. در حال حاضر از چاه های عمودی، معمولا در مرحله اکتشافی در ارزیابی پتانسیل مناطق جدید نفت و گاز استفاده می شود.

مطلب پیشنهادی: حفاری وایرلاین چیست؟

روش ضربه ای (Cable Tool Drilling)

در روش ضربه ای، به بیانی ساده جسم سنگینی از ارتفاع معین بر روی زمین انداخته می شود و موجب خرد شدن سنگ ها می گردد. از جمله محدودیت های استفاده از این روش، موارد زیر می باشد:

  • پس از هر ضربه، عملیات برای خارج نمودن خاک ها و سنگ ریزه ها از درون چاه، متوقف می گردد.
  • با به کارگیری این روش، نمیتوان به عمق های زیاد دست یافت.

روش چرخشی (Rotary drilling)

روش حفاری چرخشی، متداول ترین و رایج ترین روش حفر چاه نفت می باشد که به کمک آن می توان چاه های عمیق تری را ایجاد کرد. از این روش برای حفر چاه آب و دستیابی به انرژی زمین گرمایی نیز استفاده می شود. همان طور که در ابتدا ذکر گردید، اساس این روش استفاده از یک مته قدرتمند می باشد که با نیروی اعمال شده بر آن شروع به چرخش نموده و پوسته زمین را می شکافد. امروزه با پیشرفت فناوری، مکانیزم تجهیزات چرخشی نیز پیچیده تر شده است.
لازم به ذکر است، دکل های حفاری چرخشی جدید، دارای عملکرد چند منظوره هستند و می توان آن ها را در پنج گروه جای داد.

سیستم محرک اولیه

این سیستم، وظیفه تامین نیرو را عهده دار بوده و شامل موتورهای بخار، گازی و یا دیزلی می باشد‌.

سیستم بالابر در چاه نفت

قطعات بالابر، جهت تنظیم مته و لوله حفاری استفاده می شوند. لوله های حفاری از سطح زمین تا انتهای مته حفاری امتداد داشته و در حین عملیات می بایست بر طول آن ها افزود و یا در صورت وقوع هر گونه مشکل و هنگام تعویض مته از طول آن ها کاست. این وظیفه برعهده سیستم بالابر می باشد.

قطعات دوار در حفاری

پیش تر درباره این قطعات و نقش آن ها در چرخش مته توضیح داده شد.

اجزای ضد انفجار چاه نفت

بدیهی است، این سیستم الکتریکی نقش مهمی در روند حفاری برعهده دارد.

سیکل حفاری به روش گردشی

این سیستم، شامل پمپ هایی است که گل حفاری را به سمت انتهای چاه هدایت می کنند. تجهیزات گردشی، سیال را به وسیله پمپ به انتهای چاه انتقال داده و سنگ ها، خاک و… را در آن حل نموده و به وسیله لوله حفاری به سر چاه می گرداند. سپس سیال تصفیه گردیده و مجددا به درون چاه ارسال می گردد. علاوه بر این پمپ ها در درون لوله ها، یک لوله هوا نیز وجود دارد که جهت تامین نیروی مورد نیاز برای بالا بردن مخلوط سیال کاربرد دارد. یک لایه سیکلون نیز جهت تفکیک هوا از آب مورد استفاده قرار می گیرد.

پس از پایان مراحل عملیات حفاری چاه و دستیابی به منابع نفت، مرحله بهره برداری و استخراج نفت آغاز می‌ گردد. در این مرحله کلیه تجهیزات مربوط به حفاری و همچنین لوله های حفاری از چاه خارج شده و یک سری لوله های جدید مخصوص استخراج نفت، درون چاه نصب می گردند. در این وهله، در صورتی که فشار نفت در مخزن بالا باشد، چاه به طور خودجوش فوران کرده و نفت بالا می ‌آید که به کمک شیرهای مخصوص فشار آن کنترل می شود. در حالی که اگر فشار مخزن برای رسیدن نفت به سطح زمین پایین باشد، می بایست از تکنیک های استخراج نفت بهره برد.

  1. در اولین تکنیک، یک گاز با فشار بالا که عموما گاز CO2 می باشد، بین لوله و جداره تزریق می گردد. با رسیدن گاز به انتهای چاه، با نفت موجود در مخزن آمیخته می شود. نهایتا با افزایش فشار مخزن، نفت موجود در آن استخراج می شود.
  2. تکنیک دوم در مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که فشار مخزن به حدی پایین باشد که تزریق گاز هم کافی نباشد. در این صورت، از تزریق آب و گاز به طور همزمان استفاده می شود.
  3. تکنیک دیگر جهت ارتقا سطح فشار و استخراج نفت، بهره گیری از پمپ جک می باشد. در این متد، یک پمپ در انتهای چاه و هم سطح با لایه نفت قرار می گیرد. پمپ جک توسط یک موتور که در سطح زمین قرار دارد، تغذیه می شود. پمپاژ نفت موجود در مخزن، منجر به استخراج نفت از چاه می گردد.

پیشنهاد ما: حال کنجکاو نیستید که 0 تا 100 حفاری چاه را بدانید؟

گل حفاری نفت

اهمیت استفاده از گل حفاری

در فرایند حفاری نفت، استفاده از گل حفاری از اهمیت بالایی برخوردار است. دلایل اهمیت این گل، در ادامه ذکر شده است:

  • به خرد کردن سنگ ها
  • خنک کاری مته
  • محافظت از دیواره چاه در برابر ریزش و آسیب به آن
  • ایجاد در چاه و جلوگیری از ورود آب های زیر زمینی به درون چاه
  • خارج شدن خاک و سنگ ریزه ها

نقش و وظیفه اصلی گل حفاری (Driling Fluid)

گل حفاری برای نخستین بار در حین عملیات میدان نفتی اسپیندل تاپ در دهه 1900 جهت حذف مخلوط ماسه و خاک رس تولید شده در فرآیند حفاری مورد استفاده قرار گرفت. این فرمول بسیار ناپایدار بوده و موجب فرو رفتن آن در قسمت بالای مته و افزایش راندمان عملیات حفاری می شود. مخلوط آب شیرین، ماسه و خاک رس، محلول چسبناکی را تشکیل می دهد که همان گل حفاری اولیه است.

فرمول گل حفاری به مرور زمان پیچیده‌ تر گردید به طوری که امروزه، بر اساس نوع سازند، منطقه عملیات و الزامات زیست محیطی به‌ طور مخصوص طراحی می ‌شود. از انواع رایج گل حفاری بر پایه آب، روغن و مصنوعی هستند. با توجه به موقعیت و شرایط منطقه، هر کدام از سه فرمول یا ترکیبی از آن ها مورد استفاده قرار می گیرد.
ترکیبات گل حفاری امروزه صرفا به منظور حذف زباله ها استفاده نمی شود. افزایش سرعت حفاری، افزایش عمر مفید مته ها با خنک کاری و روانکاری و غیره همگی از مزایای استفاده از گل هستند. لیگنوسولفونات ها به دلیل انحلال پذیری در آب و مناسب بودن جهت دفلوکاسیون، جهت کاهش ویسکوزیته گل های بر پایه آب انتخاب خوبی هستند. استفاده از محصولات BioDril می تواند به افزایش سرعت عملیات حفاری کمک کند.

باید در نظر داشت، در یک عملیات حفاری و استخراج نفت، هرگز دستیابی به تمام موجودی مخزن نفتی امکان پذیر نمی باشد. در نتیجه همیشه مقداری از نفت در مخزن به دلیل وجود محدودیت هایی باقی می ماند. در شرایط نرمال و عادی، می توان حدودا ۱۵ تا ۶۰ درصد از گنجایش مخزن را استخراج نمود. هم اکنون با پیشرفت های جدید تکنولوژی در حوزه حفاری و استخراج، در بهترین حالت ممکن تا ۸۵ درصد از ظرفیت مخزن هم قابل دسترسی است.

مطالعه بیشتر: احتمالا تا امروز در مورد تجهیزات حفاری ژئوتکنیک شنیده‌اید؛ برای اطلاعات بیشتر مقالات آرمیکو را دنبال کنید.

مرحله سیمان کاری چاه

در آخرین مرحله، عملیات تکمیلی چاه و سیمان کاری در محل آغاز می گردد. سوراخ حفر شده توسط مخلوط آب نمک اشباع می گردد که به آن سیال تکمیلی گفته می شود. ترکیبات این مایع، بر اساس نوع و در دسترس بودن مواد شیمیایی متفاوت و منحصر به فرد می باشد.

رایج ترین نوع سیال تکمیل کننده آب نمک پتاسیم کلراید یا ترکیب آب و KCL می باشد. این ترکیب جهت جلوگیری از تورم خاک رس و شیل هنگام سوراخ شدن پوشش استفاده می شود. امکان استفاده از افزودنی‌ های دیگری مانند عوامل کنترل فیلتراسیون، ویسکوزیفایرها و … بر اساس موقعیت چاه وجود دارد.

در کشور ایران، عملیات حفاری و استخراج نفت به دست شرکت های پیمانکاری در تعامل با وزارت نفت از قبیل فلات قاره، نفت خزر و نفت شمال انجام می شود. از جمله شرکت های معروف جهانی در عرصه حفاری می‌توان به شرکت های زیر اشاره نمود:

  • شرکت FLUOR و شرکت NOBLE در آمریکا
  • شرکت COSL در چین
  • شرکت های British Petroleum و Stena Drilling در انگلستان
  • شرکت Olsen Energy در نروژ

خدمات فنی و مهندسی حفاری نفت

به طور خلاصه، در یک عملیات موفق حفاری نفت چه در خشکی و چه در آب باید معیارهای زیر را مد نظر قرار داد:

  • بزرگ بودن ابعاد و قطر چاه به اندازه لازم جهت انتقال تجهیزات مورد نیاز به انتهای چاه
  • خرد کردن سنگ ها و نفوذ به آن ها جهت دستیابی به مخزن نفت و گاز
  • تخلیه نمودن چاه از سنگ های خرد شده
  • ممانعت از سقوط و ریزش دیواره های چاه، به خصوص تا قبل از انجام عملیات محکم کاری
oil-drilling